Arif Nihat Asya Kimdir? Hayatı, Edebi Kişiliği ve Eserleri

Arif Nihat Asya

Arif Nihat Asya Kimdir?

Arif Nihat Asya, Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının milli ve manevi duyarlılığı güçlü isimlerinden biri olarak tanındı. “Bayrak Şairi” unvanıyla anılan sanatçı, hem yaşam öyküsü hem de şiir anlayışıyla edebiyat tarihinde kalıcı bir iz bıraktı. Bu yazıda Arif Nihat Asya kimdir sorusuna kapsamlı bir yanıt sunulurken, hayatı, edebi kişiliği ve eserleri detaylı biçimde ele alındı.

Arif Nihat Asya’nın Hayatı

Arif Nihat Asya (İnceğiz köyü/Çatalca, 7 Şubat 1904 - Ankara, 5 Ocak 1975) şair ve yazar olarak tanındı. Asıl adı Mehmet Arif idi ve Arif Nihat ile Ay imzalarını kullandı. 7 Şubat 1904’te Çatalca’nın İnceğiz köyünde doğdu. Babası Zîver Efendi Tokatlı, annesi Zehra Hanım ise Tırnovalı idi. Babasını erken yaşta kaybetmesi ve annesinin yeniden evlenmesi nedeniyle çocukluğu akrabalarının yanında geçti. Balkan Savaşı sonunda İstanbul’a geldi.

Öğrenim hayatına İstanbul’da başladı. Haseki Mahalle Mektebi’nde ilk eğitimini aldı. Gülşen-i Maarif Rüştiyesi’ne ve Bolu Sultanisi’nin yatılı bölümüne devam etti. Bu okulun lise kısmı kaldırılınca eğitimini Kastamonu Sultanisi’nde sürdürdü. Daha sonra İstanbul Darülmuallimin-i Âliyesi’nin edebiyat bölümünden 1928 yılında mezun oldu. Adana’da lise ve öğretmen okullarında uzun yıllar öğretmenlik ve yöneticilik yaptı. Malatya, Adana, Edirne, Eskişehir, Ankara ve Kıbrıs’ta görev aldı. 1962 yılında emekliye ayrıldı. 1950-1954 yılları arasında Seyhan milletvekili olarak görev yaptı.

Arif Nihat Asya Neden Sürgün Edildi?

Arif Nihat Asya’nın hayatındaki dikkat çekici olaylardan biri sürgün süreci oldu. 1940’lı yıllarda Adana Erkek Lisesi’nde görev yaptığı sırada dönemin iktidar partisi olan Cumhuriyet Halk Partisi’ni eleştiren yazılar kaleme aldı. Bu eleştiriler nedeniyle 1948 yılında Edirne Lisesi’ne gönderildi. Milliyetçi duruşu ve muhalif tavrı nedeniyle bu görev değişikliği bir sürgün olarak değerlendirildi.

Arif Nihat Asya’nın Edebi Kişiliği

Arif Nihat Asya’nın edebi kişiliği, milli ve manevi değerlere bağlı bir çizgide şekillendi. İlk dönemlerinde romantik Turancılık etkisi görüldü, ancak zamanla Anadolu merkezli bir anlayış benimsedi. Türkçü, milliyetçi ve memleketçi sanatçılar arasında yer aldı. Şiirlerinde sade, anlaşılır ve zaman zaman nükteli bir dil kullandı. Vatan sevgisi, kahramanlık, tarih ve dini duygular eserlerinin temel temaları oldu.

1940 yılında Adana’nın kurtuluş törenleri için yazdığı “Bayrak” şiiriyle geniş kitleler tarafından tanındı. Bu şiir, onun “Bayrak Şairi” olarak anılmasına neden oldu. Şiirlerinde epik ve coşkulu bir üslup öne çıktı.

Arif Nihat Asya’nın Eserlerinin Özellikleri

Arif Nihat Asya’nın eserleri, şiir ve düzyazı alanında önemli bir çeşitlilik gösterdi. Babıâli’de Sabah ve Yeni İstanbul gazetelerinde edebi ve siyasi yazılar yayımladı. Şiirlerinde halkın anlayabileceği yalın bir dil tercih etti. Eserlerinde milli bilinç oluşturma amacı belirgin şekilde hissedildi. Hem edebi hem de ideolojik yönü güçlü olan metinler kaleme aldı.

Arif Nihat Asya, Türk edebiyatında milli kimliği şiirle buluşturan önemli isimlerden biri olarak anıldı. Yazdığı eserler ve ortaya koyduğu düşünce yapısı, onu Cumhuriyet dönemi edebiyatının özgün temsilcilerinden biri haline getirdi.

Arif Nihat Asya’nın Eserleri

Şiir:

·         Bir Bayrak Rûzgâr Bekliyor, İst.: Sabri Çelik Mtb., 1945

·         Rübâiyyat-ı Ârif, 1956

·         Kubbe-i Hadrâ, Ank.: Yıldız Mtb., 1956

·         Kökler ve Dallar, İst.: Toprak Dergisi, 1964

·         Kıbrıs Rubaileri, Ank.: Türkiye Milli Talebe Federasyonu, 1964

·         Nisan (Rubailer), ?: Güven Mtb., 1964

·         Emzikler, 1964

·         Dualar ve Aminler, İst.: Yağmur, 1967

·         Kova Burcu (Rubailer), 1967

·         Yürek, Ank.: Anadolu Mtb., 1968

·         Avrupa Rubaileri, 1969

·         Köprü, (Kanatlar ve Gagalar’ın yeni basımı ile birlikte) 1969

·         Aynalarda Kalan, İst.: ?, Sanayi-i Nefise Mtb.,1969

·         Kundaklar, Ank.: Didakta, 1969

·         Dîvançe-i Ârif, Ank.: Fon Mtb., 1971

·         Şiirler, Ank.: MEB, 1971

·         Basamaklar, 1971

Düzyazı Şiir:

·         Heykeltraş, İst.: Mahmut Bey Mtb., 1340/1924

·         Yastığımın Rüyası, 1930

·         Ayetler, Adana: Türk Sözü B., 1936

Düzyazı:

·         Enikli Kapı, 1964

·         Terazi Kendini Tartamaz, 1967

·         Tehdit Mektupları, 1967

·         Onlar Bu Dilden Anlar, Ank.: Didakta, 1970

Özdeyiş:

·         Kanatlar ve Gagalar, İst.: Sabri Çelik B., 1945

Mektup:

·         Arif Nihat Asya’nın Sevgi Mektupları (Yay. Y.B. Bakiler), İst.: Babıali Kültür, 200

 Bütün yapıtları sağlığında yayımlanmayanlarla birlikte, Ötüken Yayınları’nda toplanmıştır (1975-77)

KAYNAKÇA: Ergun, I, 73-74; Banarlı, RTET, II, 1259; M. Çınarlı, Sanatçı Dostlarım, İst.: 1979, s. 25-33; F. A. Tansel, “Arif Nihat ve Necdet Sançar”, Akademi, Nisan 1975; A. Kabaklı, “Önsöz”, A. N. Asya, Şiirler, Ank., 1971; A. Kot, “Asya, Arif Nihat”, TDEA, I, 182.