Tektaş Ağaoğlu: Hayatı, Edebi Kişiliği ve Eserleri

 

Tektaş Ağaoğlu’nun Hayatı

Tektaş Ağaoğlu, Türk edebiyatı ve düşünce dünyasında iz bırakan önemli isimlerden biri olarak dikkat çekti. 3 Mart 1934 tarihinde İstanbul’da doğdu, 8 Ocak 2018 tarihinde yine İstanbul’da hayatını kaybetti. Tam adı Hasan Tektaş Ağaoğlu idi ve yazın hayatında farklı imzalar kullandı.

Yazar ve siyasetçi bir ailede yetişti. Babası Samet Ağaoğlu, annesi Neriman Ağaoğlu idi. Ahmet Ağaoğlu ise büyükbabasıydı. Süreyya Ağaoğlu ve Tezer Taşkıran halaları, Şair Mustafa Kemal Ağaoğlu ise kardeşiydi.

Eğitim hayatına Ankara’da başladı. Mimar Kemal İlkokulu, Birinci Ortaokul ve Atatürk Lisesi’nde öğrenim gördü. Daha sonra İngiltere’ye giderek Oxford Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni 1956 yılında tamamladı. Eğitim süreci onun düşünsel altyapısını belirledi.

Meslek hayatına medya alanında adım attı. 1960-1964 yılları arasında BBC Türkçe Yayınlar Bölümü’nde çalıştı. 1964 yılında kardeşiyle birlikte Ağaoğlu Yayınevi’ni kurdu ve 1972 yılına kadar faaliyet yürüttü.

Siyasi yaşamında da aktif rol aldı. 1976 yılında Türkiye Sosyalist İşçi Partisi Merkez Yürütme Kurulu üyeliğine seçildi. 12 Eylül 1980 sonrasında yurtdışına gitmek zorunda kaldı ve 1989 yılına kadar İsviçre’de yaşadı.

Türkiye’ye döndükten sonra yaşamını İstanbul’da sürdürdü. Türkiye Yazarlar Sendikası ve PEN Yazarlar Derneği üyesi olarak edebiyat çevreleriyle bağını korudu. Seramik sanatçısı Kadriye Ezel Ağaoğlu ile evli ve bir çocuk babasıydı.

Tektaş Ağaoğlu’nun Edebi Kişiliği

Tektaş Ağaoğlu’nun edebi kişiliği çok yönlü bir üretim anlayışıyla şekillendi. İlk öyküsü 1952 yılında Varlık dergisinde yayımlandı. Şiirleri ise Pazar Postası ve Yeditepe gibi önemli dergilerde yer aldı.

Gazetecilik ve düşün yazıları da kaleme aldı. Yeni Ortam gazetesi ile birlikte Meydan, Ant, Yeni Adımlar, Yeni Düşün, Kitle, İlke, Görüş ve Söz dergilerinde yazılar yayımladı. Bu yazılar onun düşünsel yönünü ortaya koydu.

Sanata olan ilgisi yalnızca edebiyatla sınırlı kalmadı. Resim ve heykel alanında çalışmalar yaptı ve eserlerini yurt içinde ve yurt dışında sergiler açtı. Böylece çok disiplinli bir sanat anlayışı geliştirdi.

Çeviri alanında da önemli çalışmalar gerçekleştirdi. Politika ve Felsefe çevirisi nedeniyle beş ay tutuklu kaldı. 1975 yılında Gerçek gazetesinin sorumlu müdürü olduğu dönemde bir yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Tüm bu deneyimler Tektaş Ağaoğlu’nun edebi kimliğini derinleştirdi. Onun eserlerinde düşünce, sanat ve siyaset iç içe geçti. Bu yönüyle Türk edebiyatında özgün bir yer edindi.

Tektaş Ağaoğlu’nun Eserleri

Öykü:

·         Ölümden Hayata, İst.: Varlık, 1956.

Deneme:

·         Karanlıkta Oturma Özgürlüğü, İst.: Ağaoğlu Mtb., 1978

Çeviri:

·         Puşkin Üzerine Konuşma (Dostoyevski), İst.: Ağaoğlu, 1964

·         Dönüş (E. M. Remarque), İst.: Ağaoğlu, 1964

·         Ve Durgun Akardı Don (Şolohov), İst.: Ağaoğlu, 1966

·         Yaşantım (Yevtuşenko), İst.: Ant, 1968

·         Zapata (R. P. Millon), İst.: Ant, 1969

·         Politika ve Felsefe (Marx-Engels), İst.: Öncü, 1970

·         Doğuda Ulusal Kurtuluş Hareketleri (V. İ. Lenin), İst.: Ant, 1970

·         Fransa’da Sınıf Mücadeleleri 1848-1850 (K. Marx), İst.: May, 1976

·         Hayatı Seviyorlardı: Fransız Direnişçilerinin Son Mektupları, İst.: De, 1986.

KAYNAKÇA: Necatigil, İsimler, 15-16; Özkırımlı, TEA, I, 42; Kurdakul, Sözlük, 18-19; Karaalioğlu, 15; K. Özsezgin, Türk Plastik Sanatçıları, İst., 1999, s. 22.