Mustafa Kutlu Kimdir? Hayatı, Edebi Kişiliği ve Eserleri

 

Mustafa Kutlu

  Mustafa Kutlu Kimdir?

Mustafa Kutlu, 6 Mart 1947’de Erzincan’ın İliç ilçesine bağlı Kuruçay nahiyesinde doğdu. Modern Türk edebiyatında özellikle hikâye, deneme ve yayıncılık alanındaki çalışmalarıyla öne çıkan yazar, öğretmen ve yayımcı olarak tanındı.

Mustafa Kutlu’nun Hayatı

Sulhiye Hanım ile nahiye müdürü Nurettin Kutlu’nun oğlu olarak dünyaya geldi. Erzincan Lisesi’ni 1963’te, Erzurum Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nü 1968’de bitirdi. Tunceli Lisesi ile İstanbul Vefa Poyraz Lisesi’nde edebiyat öğretmenliği yaptı. Erzurum’da yayımlanan Adımlar dergisinin çalışmalarına katıldı.

1974’te öğretmenlikten ayrılarak yayıncılık alanına yöneldi. Hareket Yayınları ve Hareket dergisinde görev aldı, Dergâh Yayınları’nda yöneticilik yaptı. Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi’nde yayın yönetmenliği ve madde yazarlığı üstlendi. 1990’dan itibaren Dergâh dergisini yönetti. Zaman gazetesinde “Bir Demet İstanbul”, Yeni Şafak gazetesinde ise köşe yazıları kaleme aldı. TRT-2, Kanal 7 ve TRT-1’de çeşitli kültür programları hazırladı.

Mustafa Kutlu’nun Edebi Kişiliği

Kutlu’nun ilk öyküsü “O”, 1968’de Hareket dergisinde yayımlandı. Adımlar, Hisar, Türk Edebiyatı, Düşünce, Yönelişler ve Dergâh gibi dergilerde hikâye ve yazıları çıktı. Anadolu insanının gündelik kaygılarını samimi ve romantik bir anlatımla işledi.

Yoksulluk İçimizde ve Ya Tahammül Ya Sefer’de Türkiye’nin kapitalistleşme sürecinin toplumsal ve kültürel etkilerini geleneksel bir duyarlıkla ele aldı. Kıssa geleneğinden yararlanan hikâyelerinde sade dil, içtenlik ve bütünlük öne çıktı. Uzun Hikâye, otobiyografik özellikler taşıyan önemli anlatılarından biri oldu. “Gönül İşi”, “Kurtar Beni” ve “Kapıları Açmak” eserleri de görsel uyarlamalarla sinema ve televizyon alanına taşındı. Edebiyat dünyasında iz bıraktı.

Sonuç

Mustafa Kutlu, hikâyelerinde Anadolu insanının hayatını, değişen toplum yapısını ve modernleşmenin birey üzerindeki etkilerini kendine özgü bir anlatımla işledi. Geleneksel hikâye ve kıssa birikimini çağdaş edebiyat anlayışıyla buluşturarak Türk hikâyeciliğinde kendine özgü bir çizgi oluşturdu. Sade, samimi ve yer yer ironik anlatımı, eserlerinin geniş bir okur kitlesine ulaşmasını sağladı.

Mustafa Kutlu’nun edebi kişiliği yalnızca hikâyeciliğiyle sınırlı kalmadı. Öğretmenlik, yayıncılık, dergicilik ve gazetecilik alanlarındaki çalışmalarıyla da Türk kültür ve edebiyat hayatına katkıda bulundu. Özellikle Dergâh dergisi ve yayıncılık faaliyetleri, onun edebiyat dünyasındaki etkisini daha da güçlendirdi.

Mustafa Kutlu’nun hayatı ve eserleri, Türkiye’nin toplumsal dönüşümünü bireylerin gündelik hayatları üzerinden anlamak açısından önemli bir edebî kaynak oluşturdu. Hikâyelerinde geçmiş ile bugün, gelenek ile modernlik arasında kurduğu bağ sayesinde çağdaş Türk edebiyatında kalıcı bir yer edindi.

Mustafa Kutlu’nun Ödülleri

·         Yoksulluk İçimizde ile 1981

·         Ya Tahammül Ya Sefer ile 1983 TYB Yılın Hikâyecisi

·         Uzun Hikâye ile 2000 TYB Dil ödülleri.

Mustafa Kutlu’nun Eserleri

Öykü:

·         Ortadaki Adam, İst.: Hareket, 1970

·         Gönül İşi, İst.: Hareket, 1974

·         Yokuşa Akan Sular, İst.: Dergâh, 1979

·         Yoksulluk İçimizde, İst.: Dergâh, 1981

·         Ya Tahammül Ya Sefer, İst.: Dergâh, 1983

·         Bu Böyledir, İst.: Dergâh, 1987

·         Sır, İst.: Dergâh, 1991

·         Arkakapak Yazıları, İst.: Dergâh, 1995

·         Hüzün ve Tesadüf, İst.: Dergâh, 1999

·         Beyhude Ömrüm, İst.: Dergâh, 2001

·         Mavi Kuş, İst.: Dergâh, 2002

·         Tufandan Önce, İst.: Dergâh, 2003

·         Rüzgârlı Pazar, İst.: Dergâh, 2004

·         Chef, İst.: Dergâh, 2005

·         Menekşeli Mektup, İst.: Dergâh, 2006

·         Kapıları Açmak, İst.: Dergâh, 2007

·         Huzursuz Bacak, İst.: Dergâh, 2008

·         Tahir Sami Beyin Özel Hayatı, İst.: Dergâh, 2009

Anlatı:

·         Uzun Hikâye, İst.: Dergâh, 2000

Deneme:

·         Şehir Mektupları, İst.: Dergâh, 1995

·         Akasya ve Mandolin, İst.: Dergâh, 1999

·         Yoksulluk Kitabı, İst.: Dergâh, 2005

İnceleme:

·         Sait Faik’in Hikâye Dünyası, İst.: Hareket, 1968

·         Sabahattin Ali, İst.: Hareket, 1972

Çocuk:

·         Yıldız Tozu, İst.: Erdem, 2007

KAYNAKÇA: Necatigil, İsimler, 138; Özkırımlı, TEA, III, 780; “Kutlu, Mustafa”, TDEA, VI, 19; Kurdakul, Sözlük, 396; Işık, 398; Necatigil, Eserler, 288-299; G. Aytaç, “Uzun Hikâye”, Cumhuriyet Kitap, S. 538 (8 Haziran 2000); Özgüç, II, 314; III, 38; N. Özcan, K. Aykut, Mustafa Kutlu Kitabı, İst., 2001; N. Tosun, Türk Öykücülüğünde Mustafa Kutlu, İst., 2002; N. Tonga, Mustafa Kutlu ve Yoksulluk İçimizde, İst., 2005; E. Yıldırım, Mustafa Kutlu Hikâyeciliği, Ank., 2007