Erdoğan Alkan Kimdir? Hayatı, Edebi Kişiliği ve Eserleri

 

Erdoğan Alkan

Erdoğan Alkan Kimdir?

Erdoğan Alkan, Türk edebiyatında hem şair hem de çevirmen kimliğiyle öne çıkan önemli isimlerden biri olarak dikkat çekti. Özellikle Fransız edebiyatından yaptığı çeviriler ve kendine özgü şiir diliyle edebi çevrelerde kendine sağlam bir yer edindi.

Erdoğan Alkan’ın Hayatı

Erdoğan Alkan, 10 Haziran 1935 tarihinde Samsun’un Çırakman köyünde doğdu. Öğretmen Sıdıka Hanım ile mübaşir Emin Alkan’ın oğlu olarak dünyaya geldi. Samsun Ondokuz Mayıs Lisesi’ni 1955 yılında tamamladı ve ardından Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nden 1960 yılında mezun oldu. 1966 yılında Brüksel Inbel Enstitüsü’nde halkla ilişkiler alanında staj yaptı.

Meslek hayatında maiyet memurluğu ve kaymakamlık görevlerinde bulundu. Daha sonra Turizm Bakanlığı’nda şube müdürlüğü yaptı, Milli Prodüktivite Merkezi’nde iktisat uzmanı olarak çalıştı ve TRT’de yönetmenlik ile gazetecilik görevlerini üstlendi. 1985 yılında Deyiş Yayınları’nı kurdu ve yönetti. Türkiye Yazarlar Sendikası ve PEN Yazarlar Derneği üyeliği yaptı. 20 Haziran 2014 tarihinde İstanbul’da hayatını kaybetti.

Erdoğan Alkan’ın Edebi Kişiliği

Erdoğan Alkan’ın edebi kişiliği, şiir ve çeviri alanındaki üretimiyle şekillendi. İlk şiiri 1957 yılında Türk Dili dergisinde yayımlandı. 1958 yılında ise P. Verlaine’den yaptığı ilk çeviri Varlık dergisinde yer aldı. Eserleri Türk Dili, Varlık, Papirüs ve Yazko Edebiyat gibi önemli dergilerde yayımlandı.

Şiirlerinde İkinci Yeni’nin etkilerinden yararlandığı düşünülse de bu akımı yapay bulduğunu ifade etti. Cemal Süreya, onun şiirini başlangıçta klasik bir duyarlıkla kurduğunu, sonrasında ise zekâya dayalı ve daha oyunlu bir yapıya yöneldiğini belirtti. Âşık Veysel’in hayatını konu alan “Kör Oldum Veysel Oldum” adlı eseri radyo oyunu olarak yayımlandı.

Erdoğan Alkan’ın Ödülleri

·         1970 TRT Kitle İletişim Araştırma Başarı Ödülü

·         Arthur Rimbaud’dan Seçme Şiirler ile 1982 Yazko Çeviri Büyük Ödülü

·         1989 TRT Dizi Film Senaryosu Ödülü.

Erdoğan Alkan’ın Eserleri

Şiir:

·         Güneş Tozları, İst.: Yenilik Mtb., 1958

·         Ekuanil Çiçekleri, Ank.: Doğuş Mtb., 1964

·         Kerem Gibi, Ank.: Ulusoğlu Mtb., 1969

·         Kuş Ormanı, İst.: Asa, 1981

·         Kıyı, İst.: Yazko, 1983

·         Eylül Çalgıcısı, (toplu şiirler) İst.: Deyiş, 1985

·         Elimde Güller ve Rüzgâr, İst.: Broy, 1992

·         Eylül Çalgıcısı, (çıkarmalar ve eklemelerle toplu şiirler) İst.: Broy, 1994

·         Kerem Gibi, (Halk şiirleri ekleriyle toplu şiirler) 2004

·         Sfenks, İst.: Varlık, 2005

Roman:

·         Kör Oldum Veysel Oldum, İst.: E, 1991

Araştırma-İnceleme:

·         Paul Verlaine (Yaşamı, Sanatı, Şiirleri), Samsun: Yüceer Mtb., 1961

·         Sembolizm, İst.: Deyiş, 1985

·         Ateş Hırsızı Arthur Rimbaud, İst.: Broy, 1993

·         Düş Gezgini Gerard de Nerval, İst.: Broy, 1994

·         Şiir Sanatı, İst.: Yön, 1995

·         Karanlıklar Prensi Baudelaire, İst.: Evrensel Kültür Kitaplığı, 1995

·         Paris Komünü ve Komün Şairleri, İst.: Evrensel Kültür Kitaplığı, 1996

·         1789 Devrim Şarkıları, İst.: Kaynak, 1997

·         Baudelaire ve Satanizm, İst.: Broy, 1999

·         Alevi Mitolojisi, 2005

·         Gerçekçilik, İst.: Varlık, 2006

·         Romantizm, İst.: Varlık, 2006

·         Sembolizm, İst.: Varlık, 2006

Derleme:

·         Bahar Şiirleri Antolojisi, (T. Hayrioğlu ile) İst.: Sıralar Mtb., 1958

·         Aşık Veysel’den Nükteler, İst.: Pencere, 2001

·         Hapishane Şiirleri, İst.: Kaynak, 2002

Başlıca Çevirileri:

·         Tanrılar Susamışlardı (A. France), İst.: Altın Kitaplar, 1973

·         Bulantı (J. P. Sartre), İst.: Altın Kitaplar, 1973

·         Eugénie Grandet (H. de Balzac), İst.: Altın Kitaplar, 1973

·         Thais (A. France), İst.: Altın Kitaplar, 1973

·         Bulantı (J. P. Sartre), İst.: Altın Kitaplar, 1973

·         Gerçek (E. Zola), İst.: Altın Kitaplar, 1974

·         Arthur Rimbaud’dan Seçme Şiirler, İst.: Yazko, 1981

·         Illuminations, Cehennemde Bir Mevsim (A. Rimbaud), İst.: Alaz, 1984

·         Özden Günceler, Kötülük Çiçekleri (C. Baudelaire), İst.: Alaz, 1984

·         Gerçekliğin Boyutları (Aragon), İst.: De, 1984

·         Elsa’nın Mecnunu (Aragon), İst.: Deyiş, 1986

·         Yürektekiİspanya (P. Neruda), İst.: Alaz, 1986 (yb Yürekteki İspanya ve Oduncunun Türküsü, İst.: Us, 1991)

·         Seçme Şiirler (Aragon), İst.: Yön, 1993

·         Seçme Şiirler (P. Verlaine), İst.: Yön, 1994

·         Seçme Yapıtlar (Yürekteki İspanya, Macchu Picchu Tepeleri, Gökyüzünün Taşları, Şili’nin Taşları, Alevler Kılıcı) (Neruda), İst.: Toplumsal Dönüşüm, 1994

·         Espri Sanatı (S. Freud), İst.: Toplumsal Dönüşüm, 1996

·         Yüz Aşk Şiiri (Neruda), İst.: Koynak, 1997

·         Şairler Prensi Mallarmé, İst.: Broy, 1998

·         Abydos’lu Nişanlı Kız (Byron), İst.: Broy, 1999.

KAYNAKÇA: Necatigil, İsimler, 39; Kurdakul, Sözlük, 59; C. Süreya, Mülkiyeli Şairler, İst., 1966, s. 93.