Abbas Sayar Kimdir? Hayatı, Edebi Kişiliği ve Eserleri

Abbas Sayar

  Abbas Sayar Kimdir?

Abbas Sayar, Türk edebiyatında özellikle kırsal yaşamı etkileyici biçimde yansıtan önemli bir romancı ve şair olarak tanındı. 21 Mart 1923’te Yozgat’ta doğan yazar, 12 Ağustos 1999’da İzmir’de yaşama veda etti.

Abbas Sayar’ın Hayatı

Abbas Sayar hayatı, edebiyatla iç içe ancak zorluklarla şekillendi. Yozgat Lisesi’ni bitirdikten sonra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’ne girdi, ancak maddi sıkıntılar nedeniyle eğitimini yarıda bırakarak Yozgat’a döndü. Bir süre tarımla uğraştı, ardından gazete satıcılığı, kitapçılık, matbaacılık ve ciltçilik gibi çeşitli işlerde çalıştı.

1948 yılında öğrencilik döneminde Bozlak adlı kültür ve sanat gazetesini çıkardı. Bu yayını 1959’dan itibaren Bozok adıyla sürdürdü. Geçirdiği beyin kanaması sonrası İzmir’de tedavi gördü ve burada yaşamını yitirdi. Bir çocuk babasıydı.

Abbas Sayar’ın Edebi Kişiliği

Abbas Sayar edebi kişiliği, gözlem gücü ve yalın anlatımıyla öne çıktı. Şiirlerini N. Abbas Sayar imzasıyla yayımladı ve 1946’dan sonra dört şiir kitabı çıkardı. Ancak yazar, asıl ününü romanlarıyla kazandı.

Eleştirmenlere göre anlatımındaki doğallık, gerçekçi gözlemleri ve köy romanı kalıplarını aşan temalarıyla kendine özgü bir yer edindi. Yerel dil unsurlarını ölçülü kullanarak sıcak ve akıcı bir üslup geliştirdi. Deyim, atasözü ve manilerle desteklenen anlatımı dikkat çekti.

Abbas Sayar’ın Romanları

Abbas Sayar eserleri arasında en çok öne çıkan yapıt, kuşkusuz Yılkı Atı romanı oldu. Bu eserde yazar, yaşlandığı için doğaya terk edilen bir atın hayatta kalma mücadelesini anlattı. Atın yeniden yakalanmak istenmesi ve özgürlüğe kaçışı, güçlü bir simgesel anlatım sundu.

Yazar bu romanda köylünün ekonomik koşullarını, doğa ile mücadelesini ve yalnızlık duygusunu çarpıcı betimlemelerle aktardı. Eser, daha sonra sinemaya uyarlandı.

İkinci romanı Çelo, 1960’lı yıllarda geçen dramatik bir hikâyeyi konu aldı. Yetim büyüyen bir gencin adalet arayışı, işlediği suç ve trajik sonuçlar anlatıldı. Sevdiği kadının zorla evlendirilmesi ve ardından yaşanan acı olaylar, romanın duygusal yoğunluğunu artırdı.

Can Şenliği adlı eserinde ise yaşlı bir adamın hor görülmesi ve yaşama tutunamaması işlendi. Dik Bayır romanında ise Cumhuriyet dönemi boyunca bir köyün değişimi, göç olgusu ve geride kalanların sorunları ele alındı.

Eserlerinin Uyarlamaları

Abbas Sayar romanları, görsel sanatlara da aktarıldı. Yılkı Atı ve Can Şenliği eserleri TRT tarafından filme alınarak izleyiciyle buluştu. Bu uyarlamalar, yazarın anlatım gücünü farklı bir mecraya taşıdı.

Abbas Sayar’ın Ödülleri

·         Yılkı Atı ile 1970 TRT Sanat Ödülleri Yarışması (başarı ödülü)

·         Çelo ile 1973 TDK Roman Ödülü

·         Can Şenliği ile 1975 Madaralı Roman Ödülü.

Abbas Sayar’ın Eserleri

Roman:

·         Yılkı Atı, İst.: E, 1970; Çelo, İst.: E, 1972

·         Can Şenliği, İst.: E, 1974

·         Dik Bayır, İst.: Cem, 1977

·         Tarlabaşı Salkım Saçak, İst.: Cem, 1987

·         El Eli Yur El de Yüzü, İst.: Ötüken, 2003

Şiir:

·         Gönül Sandalı, 1946

·         Sereserpe, İst.: Sayar-Caner Mtb., 1953

·         Neco’ya Mektuplar, 1957

·         Gibi, 1960

·         Şey, Yozgat: Abbas Sayar Mtb., 1966

·         Esinti, 1969

·         Boşluğa Takılan Ses, Ank.: Yiğit Ofset, 1991

·         Şiirler, İst.: Ötüken, 2002

Öykü:

·         Yorganımı Sıkı Sar, İst.: Cem, 1977

Diğer:

·         Anılarda Yumak Yumak, 1990

·         Noktalar, 1991

·         Yozgat Var, Yozgatlı Yok, İst.: Ötüken, 2007

KAYNAKÇA: at Var, Yozgatlı Yok, İst.: Ötüken, 2007. Kaynaklar: Necatigil, İsimler, 322; Özkırımlı, TEA, IV, 1018-1019, 1230; Kurdakul, Sözlük, 531; Karaalioğlu, 478; Necatigil, Eserler, 90, 102, 121, 411; “Sayar, Abbas”, TDEA, VII, 468; “Yılkı Atı”, TDEA, VIII, 596; Nesin Vakfı Yıllığı, 1977 ve 1978; Önertoy, 186-188; İ. Parlatır, “Çelo İçin”, Türk Dili, S. 272 (Mayıs 1974); A. Özkırımlı, “Yorganımı Sıkı Sar”