Osman Atilla Kimdir? Hayatı, Edebi Kişiliği ve Eserleri

 

Osman Atilla

    Osman Atilla Kimdir?

Osman Atilla (1922-1978), Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının şair, yazar ve folklor araştırmacılarından biridir. Şiirlerinde özellikle âşık edebiyatı geleneğinden yararlanan Atilla, edebiyat çalışmalarının yanı sıra Türk dili ve halk kültürüyle de ilgilendi. Uzun yıllar Türk Dili dergisinde düzeltmen olarak görev yaptı; Ülkü, Yücel, Şadırvan, Hisar ve Çağrı gibi dönemin önemli dergilerinde şiirlerini yayımladı. Bir dönem Afyon milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde görev alan Atilla, 1976’da Kültür Bakanlığı müşavirliğine getirildi.

Osman Atilla’nın Hayatı

Osman Atilla, 1922 yılında Kafkas gazilerinden Cafer Çavuş ile Emine Hanım’ın oğlu olarak dünyaya geldi. İlk ve orta öğrenimini Afyon’da tamamladı. 1939 yılında Ankara’ya taşındıktan sonra çalışma hayatını ve edebiyat çevresiyle ilişkilerini burada sürdürdü. Bir süre Afyon Halkevi’nde çalışan Atilla, daha sonra Ülkü dergisi ve Ankara Üniversitesi Basımevi İdaresi’nde görev yaptı. Bir dönem Bayrak gazetesinin yönetimini üstlendi.

Atilla’nın meslek hayatındaki önemli duraklardan biri de Türk Dili dergisi oldu. Türk Dil Kurumu ile yakın ilişkisi bulunan ve kurum üyeliği yapan şair, derginin yaklaşık on altı yıl düzeltmenliğini yürüttü. Bu görev, onun Türkçeye ve yazı diline gösterdiği dikkatin yanı sıra dönemin edebiyat ve dil çevreleriyle uzun süreli bir ilişki kurmasını sağladı.

Osman Atilla, 1965-1969 yılları arasında Afyon milletvekili olarak TBMM’de görev yaptı. 1976 yılında Kültür Bakanlığı müşavirliğine getirildi. 1978 yılında hayatını kaybeden Atilla’nın mezarı Afyonkarahisar’dadır.

Osman Atilla’nın Edebi Kişiliği

Osman Atilla’nın şiir anlayışında âşık edebiyatı geleneğinin belirgin bir yeri vardır. Şiirlerini 1939 yılından itibaren Ülkü, Yücel, Şadırvan, Türk Dili, Hisar ve Çağrı gibi dergilerde yayımladı. Halk şiirinin söyleyiş özelliklerinden ve geleneksel şiir birikiminden yararlanan Atilla, Cumhuriyet döneminde bu çizgiyi sürdüren şairler arasında yer aldı. Şiir çalışmalarının yanında folklorla ilgilenmesi de onun edebiyat anlayışının halk kültürüyle kurduğu bağı güçlendirdi.

Atilla’nın edebî hayatında Türk Dili dergisindeki uzun süreli çalışmasının ayrıca değerlendirilmesi gerekir. On altı yıl boyunca derginin düzeltmenliğini yapması, Türkçenin kullanımı ve edebî metinlerin dili konusunda dikkatli bir çalışma yürüttüğünü gösterir. Türk Dil Kurumu üyeliği de bu yönünü tamamlayan önemli bir ayrıntıdır.

Osman Atilla’nın kitaplara ve edebiyat kültürüne bağlılığı, geride bıraktığı kütüphanede de görülür. Ölümünden birkaç yıl önce, 1975 yılında yaklaşık 20.000 eserden oluşan kitaplığını Afyon’daki Gedik Ahmet Paşa Kütüphanesi’ne bağışladı. Bu bağış, onun kişisel kitap birikimini yalnızca kendi çalışma alanı içinde tutmak yerine Afyon’un kültürel hayatına bırakmayı tercih ettiğini gösteren önemli bir miras olarak değerlendirilebilir.

Osman Atilla’nın Eserleri

Şiir:

·         İnaz Köyü Eğitmeni Hasan Koçak’ın Türküsü, Afyon: Ayyıldız Kitabevi, 1945

·         Sabahleyin, Ank.: Güney B., 1950

·         Güpegündüz, Ank.: Sanat B., [1956?]

·         Baştanbaşa, Ank.: Işık Mtb., 1959

·         Gözlerimin Söylettiği, 1975

Derleme-Antoloji:

·         Memleket Şiirleri, Ank.: CHP Halkevleri Bürosu, 1950

·         Afyon Karahisar Türküleri, Ank.: Karınca Mtb., 1957

·         Atatürk 30 Ağustos’u Anlatıyor, Ank.: Gürsoy B., 1960

·         Başlangıcından Bugüne Türk Kahramanlık Şiirleri Antolojisi, İst.: Ak, 1967

·         Atatürk ve Büyük Zafer, Ank.: Güven Mtb., 1972

KAYNAKÇA: Nebioğlu, 93; Necatigil, İsimler, 61; Kurdakul, Sözlük, 95; Karaalioğlu, 77; “Yitirdiklerimiz”, Türk Dili, S. 320 (Mayıs 1978), s. 434.