Yunus Emre Kimdir? Hayatı, Edebi Kişiliği ve Eserleri

 

Yunus Emre

    Yunus Emre Kimdir?

Yunus Emre, 13. yüzyılın ikinci yarısı ile 14. yüzyılın başlarında yaşadığı kabul edilen, Türk tasavvuf edebiyatının en önemli şairlerinden biridir. Şiirlerinde insan sevgisini, ilahi aşkı, ölümü, dünyanın geçiciliğini ve insanın kendini tanıma çabasını işleyen Yunus Emre, tasavvuf düşüncesini sade ve etkileyici bir Türkçeyle ifade etmiştir. Düşüncelerini geniş halk kesimlerinin anlayabileceği bir dille anlatması, şiirlerinin yüzyıllar boyunca okunmasını ve farklı kuşaklara ulaşmasını sağlamıştır. Şiirlerinde insanın kendini tanımasını, nefsini eğitmesini ve sevgiyi hayatının merkezine yerleştirmesini manevi olgunluğun temel koşulları arasında görür.

Yunus Emre’nin Hayatı

Yunus Emre’nin hayatı, tarihî bilgilerle menkıbe geleneğinin iç içe geçtiği bir çerçevede ele alınır. Şairin hangi yıllarda yaşadığı ve nerelerde bulunduğu konusunda araştırmacılar farklı görüşler ileri sürmüştür. Bu nedenle biyografisinde kesin olarak bilinenlerle gelenek içinde aktarılan anlatıları birbirinden ayırmak gerekir.

Yunus Emre’nin yaşadığı dönem, Anadolu Selçuklu Devleti’nin siyasi gücünü kaybettiği, Moğol baskısının arttığı ve toplumsal huzursuzlukların yaygınlaştığı bir dönemdir. Bu koşullar, Anadolu’da tasavvuf çevrelerinin ve dervişlerin etkisinin artmasında rol oynamıştır. Yunus Emre’nin şiirlerinde görülen dünyanın geçiciliği, ölüm, gurbet, ilahi adalet ve insan sevgisi gibi temalar, onun yaşadığı çağın düşünce dünyasıyla birlikte değerlendirilebilir.

Yunus Emre Nerede ve Ne Zaman Doğdu?

Yunus Emre’nin doğum tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Araştırmalarda genellikle 13. yüzyılda doğduğu ve 13. yüzyılın ikinci yarısı ile 14. yüzyılın başlarında yaşadığı kabul edilir. Doğum yeri konusunda ise Eskişehir’in eski adı Sarıköy olan yerleşimi öne çıkar. Porsuk Çayı’nın Sakarya Nehri’ne döküldüğü bölgeyle ilişkilendirilen Sarıköy, Yunus Emre’nin hayatı ve mezarı hakkında aktarılan geleneksel bilgilerin merkezinde yer alır.

Yunus Emre’nin çocukluğu ve gençliği hakkında güvenilir ayrıntılar bulunmamaktadır. Bu dönemlere ilişkin bilgiler, büyük ölçüde şiirlerinden çıkarılan sonuçlara ve sonraki yüzyıllarda kaleme alınan menkıbelere dayanır. Dolayısıyla şairin doğum tarihi, ailesi ve yetiştiği çevre hakkında kesin bilgiler vermek mümkün değildir.

Yunus Emre’nin Eğitim Hayatı ve Tasavvufa Yönelişi

Yunus Emre’nin eğitim hayatına ilişkin bilgiler sınırlı olsa da şiirleri, dönemin dinî ve tasavvufi bilgi birikimine aşina olduğunu göstermektedir. Eserlerinde Kur’an’a, dinî kavramlara, tasavvuf düşüncesine ve önceki mutasavvıfların görüşlerine yapılan göndermeler bulunur. Bu unsurlar, onun yalnızca sözlü kültürden beslenen bir şair olarak değerlendirilmesinin yetersiz kalacağını ortaya koyar.

Yunus Emre’nin kendisini kimi şiirlerinde bilgisiz veya okuma yazma bilmeyen biri gibi göstermesi, tasavvuf geleneğindeki alçak gönüllülük ve nefsini küçümseme anlayışıyla ilişkilendirilebilir. Şiirlerinde asıl eleştirdiği noktalardan biri, bilgiyi insanın manevi gelişiminden bağımsız biçimde değerlendirmek ve öğrenilenlerle üstünlük taslamaktır. Bu nedenle onun bilgiye yaklaşımını, eğitim karşıtlığı olarak değil, bilginin insanı olgunlaştırması gerektiğini vurgulayan bir düşünce olarak ele almak daha uygundur.

Yunus Emre’nin tasavvufa yönelişi, insanın yalnızca akıl ve kitap bilgisiyle yetinmeyip kendini tanıma ve manevi olgunluğa erişme arayışıyla açıklanabilir. Şiirlerinde nefsin eğitilmesi, benlik duygusunun aşılması ve ilahi aşka ulaşılması önemli bir yer tutar.

Yunus Emre ve Tapduk Emre İlişkisi

Yunus Emre’nin hayatına ilişkin en bilinen anlatılardan biri, Tapduk Emre ile kurduğu manevi bağdır. Tasavvuf geleneğinde Tapduk Emre, Yunus Emre’nin şeyhi ve onun manevi eğitiminde belirleyici rol oynayan kişi olarak kabul edilir. Yunus Emre’nin şiirlerinde Tapduk Emre adını saygıyla anması da bu ilişkinin edebî kaynaklardaki önemli dayanaklarından biridir.

Menkıbelerde Yunus Emre’nin Tapduk Emre’nin dergâhına girdiği, burada uzun yıllar hizmet ettiği ve manevi olgunluğa ulaştığı anlatılır. Özellikle odun taşıma hikâyesi, onun hizmet anlayışını ve benliğini aşma çabasını simgeleyen anlatılar arasında yer alır. Bununla birlikte bu tür hikâyeler, şairin hayatına ilişkin doğrulanmış tarihî belgeler olarak değil, tasavvuf geleneğinin aktardığı menkıbeler olarak değerlendirilmelidir.

Yunus Emre’nin Anadolu Yolculukları

Yunus Emre’nin Anadolu’nun farklı bölgelerini ve Anadolu dışındaki bazı yerleri dolaştığına ilişkin bilgiler, şiirlerindeki yer adlarından ve kendisiyle ilişkilendirilen makamların yaygınlığından çıkarılır. Geleneksel anlatılarda onun Anadolu’nun yanı sıra Azerbaycan, Suriye ve başka bölgelere yolculuk yaptığı da aktarılır. Ancak bu gezilerin güzergâhı ve tarihleri kesin olarak belirlenememiştir.

Dönemin tasavvuf geleneğinde dervişlerin farklı merkezleri ziyaret etmesi, başka şeyhlerle ve topluluklarla ilişki kurması yaygın bir uygulamaydı. Yunus Emre’nin de böyle bir çevre içinde yetişmiş olması mümkündür. Bu yolculukların onun bilgi ve görgüsünü artırdığı, farklı insanlarla karşılaşmasının şiirlerindeki geniş insanlık anlayışıyla birlikte değerlendirilebileceği düşünülebilir.

Yunus Emre Ne Zaman Öldü? Mezarı Nerede?

Yunus Emre’nin ölüm tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Araştırmalarda 14. yüzyılın ilk yarısına uzanan farklı tarihler üzerinde durulmuştur. Bazı araştırmacılar, tarihî kayıtlardan ve eserlerindeki işaretlerden hareketle onun 1320'li yıllarda öldüğünü kabul eder. Bununla birlikte doğum tarihi gibi ölüm tarihi de kesinlik kazanmış değildir.

Yunus Emre’nin mezarı konusunda en eski kaynaklarda Sarıköy öne çıkar. Günümüzde Eskişehir’in Mihalıççık ilçesiyle ilişkilendirilen Sarıköy’de Yunus Emre adına düzenlenmiş bir anıt mezar ve türbe bulunmaktadır. Bunun yanında Anadolu’nun farklı yerlerinde de Yunus Emre’ye ait olduğu ileri sürülen mezarlar ve makamlar vardır. Bu çeşitlilik, şairin yüzyıllar boyunca geniş bir coğrafyada benimsenmesinin ve manevi bir şahsiyet olarak kabul edilmesinin göstergelerinden biridir.

Yunus Emre’nin hayatına dair ayrıntılar belirsizliğini korusa da şiirlerinin etkisi kesintiye uğramamıştır. Eserlerinin sözlü gelenek içinde yayılması, farklı bölgelerde okunması ve sonraki şairler tarafından örnek alınması, onun Türk edebiyatındaki yerini belirleyen temel unsurlardandır.

Yunus Emre’nin Edebi Kişiliği

Yunus Emre’nin edebî kişiliğini belirleyen başlıca özellikler, tasavvufi düşünceyi yalın bir dille anlatması, insanın iç dünyasına yönelmesi ve soyut kavramları günlük hayattan alınan örneklerle somutlaştırmasıdır. Şiirlerinde ilahi aşk, ölüm, dünyanın geçiciliği, gurbet, bilgi, benlik ve insan sevgisi gibi konuları işler. Bu temaları yalnızca dinî öğütler vermek amacıyla değil, insanın kendisiyle ve çevresiyle kurduğu ilişkiyi sorgulamak için de kullanır.

Yunus Emre’nin Şiir Anlayışı ve Tasavvuf Düşüncesi

Yunus Emre’nin şiir anlayışının temelinde tasavvuf düşüncesi bulunur. Tasavvuf, onun eserlerinde insanın kendi benliğini sorgulaması, nefsini eğitmesi ve ilahi aşka yönelmesiyle anlam kazanır. Şair, insanın manevi olgunluğa ulaşmasını dış görünüşten veya yalnızca biçimsel dinî uygulamalardan ziyade içtenlik, sevgi ve ahlaki gelişimle ilişkilendirir.

Yunus Emre’nin şiirlerinde insanın kendini tanıması, hakikate ulaşmanın önemli bir aşamasıdır. Kişi, kendi eksikliklerini fark edip benlik iddiasından uzaklaştıkça başka insanlarla ve varlıkla kurduğu ilişkiyi de dönüştürür. Bu düşünce, onun şiirlerinde sıkça karşılaşılan nefis, gönül, aşk ve birlik kavramlarının birbirini tamamlamasını sağlar. Şairin anlatımında tasavvuf, soyut ve anlaşılması güç bir düşünce sistemi olarak kalmaz. Günlük hayattan örnekler, somut imgeler ve içten bir ses aracılığıyla okuyucuya ulaşır.

Yunus Emre’nin Dil ve Anlatım Özellikleri

Yunus Emre’nin Türk edebiyatındaki önemini belirleyen temel özelliklerden biri, Türkçeyi şiirlerinde etkili ve işlenmiş bir anlatım aracı olarak kullanmasıdır. Şiirlerinde çoğunlukla sade, anlaşılır ve konuşma diline yaklaşan bir söyleyiş görülür. Günlük hayattan alınan kelimelerle tasavvufi kavramları bir araya getirmesi, düşüncelerinin geniş kesimlere ulaşmasını kolaylaştırır.

Yunus Emre’nin dili yalın olmakla birlikte anlatımı her zaman basit değildir. İnsan, varlık, ölüm ve ilahi aşk gibi soyut konuları az sayıda kelimeyle derinlikli biçimde ifade edebilir. Bu özellik, şiirlerinin hem sözlü gelenekte hatırlanmasını hem de farklı dönemlerde yeniden yorumlanmasını sağlamıştır.

Şair, şiirlerinde hece ölçüsünden ve halk şiiri geleneğiyle ilişkilendirilen biçimlerden yararlanırken aruz ölçüsüyle yazılmış şiirler de ortaya koymuştur. Özellikle ilahileri, ezgiyle söylenmeye elverişli yapıları ve güçlü ritimleriyle geniş bir yaygınlık kazanmıştır. Bunun yanında şiirlerinde tekrarlar, karşıtlıklar, benzetmeler ve günlük hayattan imgeler anlatımı güçlendiren unsurlar arasında yer alır.

Yunus Emre’nin şiirleri yüzyıllar boyunca sözlü gelenekte dolaşmış, farklı şairlerin şiirleriyle karışmış ve çeşitli yazma nüshalara aktarılmıştır. Bu durum, bazı şiirlerin kime ait olduğunun belirlenmesini zorlaştırır. Dolayısıyla Yunus Emre’nin dili ve üslubu incelenirken şiirlerin aktarım sürecini de göz önünde bulundurmak gerekir.

Yunus Emre’nin Şiirlerinde İşlediği Konular

Yunus Emre’nin şiirlerinde en sık karşılaşılan konular arasında ilahi aşk, ölüm, dünyanın geçiciliği, gurbet, insanın kendini tanıması ve manevi olgunlaşma yer alır. Bu konular birbirinden bağımsız değildir. Dünyanın geçici olduğunu hatırlatan ölüm düşüncesi, insanı yaşamın anlamını sorgulamaya yöneltirken ilahi aşk, bu arayışın merkezinde bulunur.

Gurbet teması da Yunus Emre’nin şiir dünyasında önemli bir yere sahiptir. Gurbet, yalnızca kişinin doğduğu yerden uzak kalması anlamına gelmez; insanın kendisini dünyada geçici bir yolcu olarak görmesiyle de ilişkilidir. Bu bakımdan şiirlerindeki yolculuk ve ayrılık imgeleri, manevi arayışla birlikte değerlendirilir.

Şair, bilgi ve bilgelik arasındaki farkı da sorgular. Ona göre insanın çok şey bilmesi, kendiliğinden olgunlaştığı anlamına gelmez. Bilginin değer kazanması, insanın davranışlarına ve başkalarıyla kurduğu ilişkiye yansımasıyla mümkündür. Bu düşünce, Yunus Emre’nin benlik, kibir ve gönül konularını ele aldığı şiirlerinde belirginleşir.

Ölüm ve dünyanın geçiciliği ise insanın sahip olduklarına bağlanmasını sorgulayan bir çerçeve oluşturur. Şair, geçici olanla kalıcı olan arasındaki farkı hatırlatarak insanı daha bilinçli bir yaşam sürmeye çağırır. Bu temalar, şiirlerinin hem tasavvufi hem de insani yönünü bir arada ortaya koyar.

Yunus Emre’nin İnsan Sevgisi ve Hoşgörü Anlayışı

Yunus Emre’nin şiirlerinde insan sevgisi, tasavvufi düşüncenin temel sonuçlarından biri olarak karşımıza çıkar. İnsan, yalnızca toplumsal konumu veya inancı üzerinden değerlendirilmez; onun gönlü, davranışları ve manevi gelişimi önem kazanır. Bu yaklaşım, şairin insanlar arasındaki ayrımları sorgulayan söyleyişinde belirginleşir.

Yunus Emre’nin hoşgörü anlayışı, farklı insanları bir arada yaşama düşüncesiyle sınırlı değildir. Şair, insanın kendi benliğini ve üstünlük iddiasını aşmasını, başkalarının eksikliklerine karşı anlayış geliştirmesini de önemser. Bu nedenle gönül kırmamak, kibirden uzak durmak ve sevgiyi esas almak, şiirlerinde ahlaki bir değer olarak öne çıkar. Yunus Emre’nin günümüzde de ilgi görmesinin nedenlerinden biri, insanın kendisiyle ve başkalarıyla kurduğu ilişkiyi sorgulayan bu yaklaşımıdır.

Yunus Emre’nin Yaşadığı Dönemin Şiirlerine Etkisi

Yunus Emre’nin yaşadığı dönem, Anadolu Selçuklu Devleti’nin siyasi gücünü kaybettiği, Moğol baskısının arttığı ve toplumsal düzenin sık sık sarsıldığı bir dönemdir. 1243 Kösedağ Savaşı’nın ardından Selçukluların Moğol hâkimiyeti altına girmesi, Anadolu’daki siyasi ve ekonomik koşulları ağırlaştırmıştır. Vergiler, çatışmalar ve yerel güç mücadeleleri, halkın yaşamını zorlaştıran başlıca etkenler arasındadır.

Bu ortamda tasavvuf çevreleri, insanlara manevi destek sağlayan ve farklı toplumsal kesimleri bir araya getiren yapılar olarak önem kazanmıştır. Yunus Emre’nin şiirlerinde görülen ölüm, dünyanın geçiciliği, sabır, sevgi ve insanın iç dünyasına yönelme gibi konular, dönemin düşünce dünyasıyla birlikte ele alınabilir. Bununla birlikte şiirlerini yalnızca tarihî olayların doğrudan bir yansıması olarak değerlendirmek doğru olmaz. Şair, yaşadığı çağın sorunlarını daha geniş bir insanlık ve varoluş anlayışı içinde işler.

Yunus Emre, kendisinden önce Türkçe şiir yazan tasavvuf şairlerinin açtığı yolu geliştirmiştir. Sultan Veled, Ahmed Fakih ve Şeyyad Hamza gibi isimlerle birlikte düşünüldüğünde, Anadolu’da Türkçe tasavvuf şiirinin gelişiminde önemli bir yere sahiptir. Ancak Yunus Emre’yi öne çıkaran yalnızca Türkçe yazması değildir. Soyut düşünceleri etkileyici bir dille ifade etmesi ve şiirlerinin halkın hafızasında uzun süre yaşaması da belirleyici olmuştur.

Yunus Emre’nin şiirleri, tekke ve tasavvuf edebiyatının sonraki yüzyıllardaki gelişimini etkilemiştir. Onun sade söyleyişinden, ilahi aşk anlayışından ve gönül merkezli insan yaklaşımından farklı dönemlerde birçok şair yararlanmıştır. Böylece Yunus Emre, kendi çağının ötesine geçen bir edebî miras bırakmıştır.

Yunus Emre’nin Eserleri

Yunus Emre’ye ait olduğu kabul edilen başlıca eserler, Divan ve Risaletü’n-Nushiyye adlı mesnevidir. Divan, şairin şiirlerini bir araya getiren eserdir; Risaletü’n-Nushiyye ise ahlaki ve tasavvufi öğütleri mesnevi biçiminde ele alır. Her iki eser de Yunus Emre’nin insan, bilgi, aşk ve manevi olgunlaşma konularındaki düşüncelerini anlamak açısından önemlidir.

Yunus Emre Divanı

Yunus Emre Divanı, şairin tasavvufi düşüncesini, şiir anlayışını ve insan sevgisini yansıtan başlıca eseridir. Divan’da ilahi aşk, ölüm, dünyanın geçiciliği, gönül, nefis ve insanın manevi yolculuğu gibi konuları ele alan şiirler bulunur. Şair, bu konuları sade bir Türkçeyle ve çoğu zaman günlük hayattan alınan imgelerle anlatır.

Yunus Emre Divanı’nın günümüze ulaşan nüshaları arasında farklılıklar bulunur. Şiirlerin yüzyıllar boyunca sözlü gelenekte dolaşması ve Yunus Emre adını kullanan başka şairlerin eserlerinin divanlara karışması, bu farklılıkların başlıca nedenlerindendir. Araştırmacılar, şiirleri karşılaştırarak şairin eserlerini daha güvenilir biçimde belirlemeye çalışmıştır.

Risaletü’n-Nushiyye (Nasihat Risalesi)

Risaletü’n-Nushiyye, Yunus Emre’nin tasavvufi ve ahlaki düşüncelerini mesnevi biçiminde ortaya koyduğu eseridir. Adı, nasihat risalesi veya öğüt kitabı anlamında değerlendirilir. Eserde insanın nefsini tanıması, kötü huylardan uzaklaşması ve manevi olgunluğa ulaşması üzerinde durulur.

Risaletü’n-Nushiyye, Divan’daki lirik şiirlerden farklı olarak daha düzenli ve öğretici bir anlatıma sahiptir. İnsan davranışlarını yönlendiren olumlu ve olumsuz özellikler, tasavvufi düşünce çerçevesinde ele alınır. Böylece eser, insanın iç dünyasındaki mücadeleyi ve ahlaki gelişim sürecini açıklayan bir yapı kazanır.

Eserin 1307-1308 yıllarında yazıldığı kabul edilir. Bu tarihlendirme, Yunus Emre’nin yaşamının son dönemlerine ilişkin değerlendirmelerde de önem taşır. Risaletü’n-Nushiyye, şairin yalnızca lirik şiirler yazmadığını, düşüncelerini daha kapsamlı bir eser içinde de işlediğini göstermesi bakımından Türk tasavvuf edebiyatının önemli metinleri arasında yer alır.

Yunus Emre Divanı’nın Özellikleri

Yunus Emre Divanı, Türk tasavvuf şiirinin en önemli eserlerinden biridir. Divan’ın ayırt edici özellikleri arasında sade ve etkili Türkçe, güçlü lirizm, tasavvufi düşünce ve insanın iç dünyasına yönelen anlatım bulunur. Şair, ilahi aşkı ve manevi olgunlaşmayı anlatırken günlük yaşamdan aldığı örneklerden yararlanır. Böylece düşüncelerini yalnızca belirli bir bilgi çevresine değil, geniş bir okuyucu ve dinleyici kitlesine ulaştırır.

Divan’ın günümüze ulaşan biçimi, uzun bir aktarım ve derleme sürecinin sonucudur. Şiirlerin sözlü gelenekte yayılması, farklı nüshaların ortaya çıkması ve Yunus Emre mahlasıyla şiir yazan başka isimlerin bulunması, eserin kapsamını belirlemeyi zorlaştırmıştır. Bu nedenle Divan’a ilişkin şiir sayısı ve bazı şiirlerin aidiyeti, kullanılan nüshaya ve araştırmacının değerlendirmesine göre değişebilir.

Yunus Emre Divanı’nda Kaç Şiir Vardır?

Yunus Emre Divanı’ndaki şiirlerin sayısı, kullanılan nüshaya ve yapılan derlemeye göre değişmektedir. Abdülbaki Gölpınarlı’nın çalışmasında Divan’da 356 manzume bulunduğu belirtilir. Bu sayı, Yunus Emre’nin şiirlerinin belirli bir neşir çerçevesinde değerlendirilmesine dayanır; bütün araştırma ve baskılarda aynı sayının geçmesi zorunlu değildir.

Şiir sayısının farklılaşmasının temel nedenlerinden biri, Yunus Emre’nin şiirlerinin yüzyıllar boyunca sözlü gelenekte yaşamasıdır. Şiirler okunup söylendikçe farklı biçimlerde aktarılmış, bazı manzumeler değişikliğe uğramış ve başka şairlerin şiirleri de Yunus Emre adına kaydedilmiştir. Aynı mahlası kullanan şairlerin bulunması da bu karışıklığı artırmıştır. Dolayısıyla Yunus Emre Divanı’ndaki şiir sayısı sorusuna yanıt verirken hangi neşrin esas alındığını belirtmek gerekir.

Yunus Emre Divanı’nın İçeriği ve Temaları

Yunus Emre Divanı’nın temelini ilahi aşk ve insanın manevi arayışı oluşturur. Şair, insanın hakikate ulaşmasını kendini tanıma, nefsini eğitme ve benlik duygusunu aşma süreciyle ilişkilendirir. Bu yaklaşım, Divan’daki şiirlerin hem düşünsel hem de duygusal yönünü belirler.

Divan’da gurbet, ayrılık, gönül, bilgi ve ahlak gibi temalar da önemli bir yer tutar. Gurbet, kimi şiirlerde fiziksel uzaklığı çağrıştırırken kimi zaman insanın kendi hakikatinden uzak kalmasıyla ilişkilendirilir. Bilgi konusu ise öğrenilenlerin davranışlara yansıması ve insanı olgunlaştırması bakımından ele alınır.

Yunus Emre Divanı’nın Günümüze Ulaşması

Yunus Emre Divanı, şairin ölümünden sonra şiirlerinin okunması, söylenmesi ve yazma nüshalara aktarılması yoluyla günümüze ulaşmıştır. Özellikle tasavvuf çevrelerinde ve halk arasında yayılan şiirler, Yunus Emre’nin adının farklı coğrafyalarda yaşamasını sağlamıştır. Ancak sözlü aktarım süreci, şiirlerin metinlerinde değişikliklere ve aidiyet sorunlarına da yol açmıştır.

Yunus Emre’nin geniş bir etki alanına sahip olması, onun adıyla ilişkilendirilen şiirlerin sayısını artırmıştır. Aynı mahlası kullanan başka şairlerin bulunması ve şiirlerin farklı nüshalarda değişik biçimlerde yer alması, Divan’ın güvenilir metnini belirlemeyi güçleştirmiştir. Bu nedenle araştırmacılar, eldeki yazmaları karşılaştırarak şiirlerin kime ait olduğunu ve metinlerin nasıl aktarıldığını incelemiştir.

Abdülbaki Gölpınarlı gibi Yunus Emre üzerine çalışan araştırmacıların neşirleri, Divan’ın daha düzenli biçimde incelenmesine katkı sağlamıştır. Bununla birlikte şiirlerin sayısı ve bazı manzumelerin aidiyeti konusunda nüshalar arasındaki farklılıkların dikkate alınması gerekir.

KAYNAKÇA: Ömer Lutfi Barkan, “Osmanlı İmparatorluğunda Bir İskân ve Kolonizasyon Metodu Olarak Vakıflar ve Temlikler”, VD, sy. 2 (1942), s. 270-304, 379-384, Rıza Tevfik, “Yûnus Emre Hakkında Biraz Daha Tafsilat”, Büyük Duygu Mecmûası, sy. 10, İstanbul 1329, s. 177-183, Hüseyin Ayan, “Risâletü’n-Nushiyye Üzerine”, Yûnus Emre Sempozyumu (Bildiriler), 2-5 Mayıs 1988, Ankara 1990, s. 121-126, Cahit Öztelli, Belgelerle Yûnus Emre, Ankara 1977, s. 6-7, 21 vd, Abdülbâki Gölpınarlı, Yunus Emre ve Tasavvuf, İstanbul 1961, s. 63-64, 73-84, 100-101.